Hướng dẫn chi tiết A–Z thủ tục thành lập hộ kinh doanh cá thể (Cập nhật 2026)
Hộ kinh doanh cá thể là mô hình kinh doanh phổ biến nhất tại Việt Nam, phù hợp với cá nhân, hộ gia đình hoặc nhóm người muốn kinh doanh nhỏ, đơn giản, chi phí thấp và không yêu cầu bộ máy cồng kềnh như doanh nghiệp. Mặc dù thủ tục thành lập hộ kinh doanh khá dễ, nhưng nếu không hiểu đúng quy trình và chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, bạn rất dễ bị trả hồ sơ, gây mất thời gian.
Hộ kinh doanh cá thể là gì?
Hộ kinh doanh cá thể là mô hình đăng ký kinh doanh do một cá nhân hoặc hộ gia đình đứng tên, hoạt động tại một địa điểm cố định, không có tư cách pháp nhân và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh.
Khi nào nên chọn mô hình hộ kinh doanh?
-
Kinh doanh nhỏ lẻ, vốn ít
-
Muốn tiết kiệm chi phí thành lập & vận hành
-
Không cần xuất hóa đơn VAT
-
Không cần cấu trúc pháp lý phức tạp
-
Không có nhu cầu thuê nhiều nhân sự quản lý
Khi nào KHÔNG nên chọn hộ kinh doanh?
-
Muốn phát triển quy mô lớn
-
Muốn bảo vệ tài sản cá nhân (vì hộ kinh doanh chịu trách nhiệm VÔ HẠN)
-
Cần xuất hóa đơn VAT
-
Cần mở rộng chi nhánh, cửa hàng nhiều nơi
Nếu bạn có mục tiêu phát triển lâu dài, nên cân nhắc thành lập công ty thay vì hộ kinh doanh.
Ai được quyền thành lập hộ kinh doanh? Điều kiện pháp lý
Theo quy định hiện hành, người muốn thành lập hộ kinh doanh cần đáp ứng:
Điều kiện về chủ thể
-
Công dân Việt Nam từ 18 tuổi trở lên, có đầy đủ năng lực hành vi dân sự
-
Cá nhân hoặc hộ gia đình đều có thể đứng tên
-
Một người chỉ được đăng ký 01 hộ kinh doanh duy nhất trên toàn quốc
Các trường hợp bị cấm thành lập hộ kinh doanh
-
Người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự
-
Người đang thi hành án hoặc bị tòa án cấm hành nghề
-
Cán bộ, công chức, sĩ quan… thuộc nhóm ngành bị cấm kinh doanh theo quy định
Điều kiện về địa điểm kinh doanh
-
Phải có địa chỉ rõ ràng: số nhà, ngõ, đường, phường/xã
-
Có hợp đồng thuê nhà, cho mượn nhà, hoặc giấy tờ sở hữu hợp pháp
-
Không bắt buộc phải có mặt bằng lớn
Điều kiện bắt buộc khi đăng ký hộ kinh doanh
1. Tên hộ kinh doanh
Tên hộ kinh doanh gồm 2 phần:
HỘ KINH DOANH + TÊN RIÊNG
Ví dụ:
-
Hộ kinh doanh Minh Anh
-
Hộ kinh doanh Hoa Tươi An Nhiên
Lưu ý:
-
Không trùng tên với hộ khác cùng địa phương
-
Không dùng từ ngữ vi phạm văn hóa, thuần phong mỹ tục
-
Không được sử dụng tên của cơ quan Nhà nước
2. Ngành nghề kinh doanh
-
Được đăng ký tất cả ngành nghề pháp luật không cấm
-
Nếu ngành nghề có điều kiện → phải đáp ứng giấy phép con, chứng chỉ, vốn pháp định (nếu có)
-
Nên đăng ký rộng để không phải bổ sung sau
3. Vốn kinh doanh
-
Không quy định mức vốn tối thiểu
-
Chủ hộ tự kê khai theo khả năng tài chính
-
Một số ngành bắt buộc vốn pháp định (bảo vệ, tài chính, giáo dục…)
Hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh cá thể (chi tiết)
Theo quy định hiện hành, bộ hồ sơ gồm:
1. Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh
Theo mẫu (Phụ lục theo Thông tư 02/2023/TT-BKHĐT).
2. Bản sao giấy tờ cá nhân
-
CCCD/CMND/Hộ chiếu của chủ hộ
-
Nếu hộ gia đình cùng góp vốn: CCCD của các thành viên
3. Biên bản họp hộ gia đình (nếu nhiều người cùng thành lập)
Ghi rõ: ngành nghề, vốn góp, người đại diện.
4. Văn bản ủy quyền (nếu nộp thay)
Kèm CCCD của người được ủy quyền.
5. Giấy tờ địa điểm kinh doanh
-
Hợp đồng thuê/mượn nhà
-
Sổ đỏ hoặc giấy xác nhận địa chỉ (nếu yêu cầu)
Nộp trực tuyến cần chuẩn bị bản scan PDF rõ nét.
Quy trình đăng ký hộ kinh doanh cá thể
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ
Hoàn thiện theo danh mục ở trên.
Bước 2: Nộp hồ sơ
Bạn có thể chọn một trong ba hình thức:
-
Nộp trực tiếp tại UBND cấp huyện
-
Nộp online qua Cổng dịch vụ công
-
Nộp qua bưu điện
Bước 3: Chờ xử lý hồ sơ (7 ngày làm việc)
Cơ quan đăng ký sẽ kiểm tra:
-
Tên hộ
-
Ngành nghề
-
Địa chỉ
-
Hồ sơ hợp lệ
Nếu hợp lệ → cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh.
Nếu chưa hợp lệ → có văn bản yêu cầu bổ sung.
Bước 4: Nhận giấy chứng nhận
Sau khi được cấp, bạn chính thức được phép kinh doanh.
Sau khi có giấy chứng nhận: Những thủ tục cần làm
Nhiều người nghĩ nhận Giấy chứng nhận là xong — nhưng KHÔNG!
Bạn cần hoàn thành thêm:
1. Đăng ký thuế
-
Cơ quan thuế sẽ quản lý theo mã số thuế hộ kinh doanh
-
Xác định phương pháp tính thuế: thuế khoán hoặc thuế theo doanh thu
2. Nộp lệ phí môn bài
-
Hộ kinh doanh có doanh thu > 100 triệu/năm → phải nộp
-
Bậc thuế tuỳ theo doanh thu
3. Chuẩn bị sổ sách & hóa đơn
Hộ kinh doanh không bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử, trừ khi kinh doanh theo yêu cầu đặc thù.
4. Tuân thủ điều kiện về ngành nghề
Nếu ngành nghề có điều kiện → phải đáp ứng đủ (giấy phép con, chứng chỉ…).
Ưu & nhược điểm của hộ kinh doanh cá thể
Ưu điểm
-
Thủ tục đơn giản
-
Không cần kê khai thuế hàng tháng/quý như doanh nghiệp
-
Chi phí vận hành thấp
-
Phù hợp kinh doanh nhỏ lẻ
-
Không yêu cầu báo cáo tài chính
Nhược điểm
-
Chịu trách nhiệm VÔ HẠN bằng toàn bộ tài sản
-
Không có tư cách pháp nhân
-
Không xuất được hóa đơn VAT
-
Không được mở nhiều địa điểm kinh doanh
-
Hạn chế phát triển quy mô lớn
So sánh hộ kinh doanh vs doanh nghiệp — Nên chọn cái nào?
| Tiêu chí | Hộ kinh doanh | Doanh nghiệp |
|---|---|---|
| Trách nhiệm pháp lý | Vô hạn | Hữu hạn |
| Xuất hóa đơn VAT | ❌ | ✔ |
| Mở chi nhánh | ❌ | ✔ |
| Bộ máy quản lý | Đơn giản | Chặt chẽ |
| Thuế | Khoán / theo doanh thu | VAT – TNDN – TNCN |
| Phù hợp | Nhỏ lẻ | Mở rộng, lâu dài |
Nếu bạn có kế hoạch phát triển lớn, nên thành lập công ty ngay từ đầu.
Lưu ý & sai lầm phổ biến khi đăng ký hộ kinh doanh
-
Đặt tên hộ trùng → bị trả hồ sơ
-
Đăng ký ngành nghề chưa đúng mã → sửa nhiều lần
-
Không chuẩn bị giấy tờ địa điểm → bị từ chối
-
Không khai đúng doanh thu ước tính → ảnh hưởng mức thuế khoán
-
Nhầm lẫn giữa hộ kinh doanh và doanh nghiệp → sai mô hình từ đầu
FAQ: Câu hỏi thường gặp khi thành lập hộ kinh doanh
❓ Thành lập hộ kinh doanh mất bao lâu?
3 ngày làm việc nếu hồ sơ hợp lệ.
❓ Vốn tối thiểu là bao nhiêu?
Không quy định vốn tối thiểu (trừ ngành nghề đặc biệt).
❓ Một người có được lập nhiều hộ kinh doanh không?
Không. Một người chỉ được đứng tên 1 hộ kinh doanh duy nhất.
❓ Hộ kinh doanh có được thuê nhân viên không?
Được. Không giới hạn số lượng lao động.
❓ Hộ kinh doanh có chuyển đổi thành công ty được không?
Có. Bạn chỉ cần làm thủ tục “Chuyển đổi hộ kinh doanh thành doanh nghiệp”.
Thành lập hộ kinh doanh cá thể rất phù hợp với mô hình kinh doanh nhỏ lẻ, ít rủi ro và cần sự linh hoạt. Tuy nhiên, bạn vẫn cần nắm rõ quy trình, hồ sơ và các nghĩa vụ thuế để hoạt động đúng pháp luật. Nếu bạn có kế hoạch mở rộng, xây dựng thương hiệu bài bản hoặc cần xuất hóa đơn VAT — hãy cân nhắc chuyển sang mô hình doanh nghiệp.
