Kiểm tra doanh nghiệp – Quy trình doanh nghiệp cần biết
Giới thiệu
Trong quá trình hoạt động, doanh nghiệp có thể bị kiểm tra bởi nhiều cơ quan nhà nước như thuế, lao động, bảo hiểm xã hội, quản lý thị trường, cơ quan đăng ký kinh doanh… Nếu không nắm rõ quy trình kiểm tra doanh nghiệp, doanh nghiệp dễ rơi vào trạng thái bị động, chuẩn bị thiếu hồ sơ và gia tăng rủi ro bị xử phạt.
👉 Xem thêm:
Trách nhiệm pháp lý của người đại diện
Bài viết này giúp doanh nghiệp hiểu rõ quy trình kiểm tra doanh nghiệp, nội dung thường bị kiểm tra và cách chuẩn bị đúng luật để hạn chế rủi ro.
Kiểm tra doanh nghiệp là gì?
Kiểm tra doanh nghiệp là hoạt động của cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhằm:
-
Đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật
-
Phát hiện sai phạm (nếu có)
-
Yêu cầu khắc phục, xử phạt hoặc chấn chỉnh hoạt động
📌 Kiểm tra không đồng nghĩa với xử phạt, nhưng có thể dẫn đến xử phạt nếu phát hiện vi phạm.
Doanh nghiệp bị kiểm tra trong những trường hợp nào?
Doanh nghiệp có thể bị kiểm tra khi:
-
Theo kế hoạch kiểm tra định kỳ
-
Có dấu hiệu vi phạm pháp luật
-
Theo phản ánh, tố cáo
-
Phục vụ công tác quản lý chuyên ngành
-
Kiểm tra hậu đăng ký doanh nghiệp
👉 Liên quan:
Sau khi có GPKD – 7 việc doanh nghiệp phải làm ngay
Các cơ quan có thẩm quyền kiểm tra doanh nghiệp
Một số cơ quan thường kiểm tra:
-
Cơ quan thuế
-
Cơ quan bảo hiểm xã hội
-
Thanh tra lao động
-
Quản lý thị trường
-
Sở Kế hoạch và Đầu tư
-
Cơ quan chuyên ngành khác
📌 Mỗi cơ quan có phạm vi và nội dung kiểm tra khác nhau.
Quy trình kiểm tra doanh nghiệp theo quy định
Bước 1: Thông báo hoặc quyết định kiểm tra
-
Doanh nghiệp nhận quyết định kiểm tra
-
Nội dung, phạm vi, thời gian được ghi rõ
📌 Trừ trường hợp kiểm tra đột xuất, doanh nghiệp thường được thông báo trước.
Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ, tài liệu
Doanh nghiệp cần chuẩn bị:
-
Hồ sơ pháp lý doanh nghiệp
-
Hồ sơ thuế, kế toán
-
Hồ sơ lao động, BHXH
-
Hợp đồng, hóa đơn, chứng từ liên quan
👉 Xem thêm:
Hồ sơ thay đổi đăng ký kinh doanh đầy đủ
Bước 3: Tiến hành kiểm tra tại doanh nghiệp
-
Cơ quan kiểm tra làm việc trực tiếp
-
Đối chiếu hồ sơ – thực tế hoạt động
-
Lập biên bản làm việc
📌 Doanh nghiệp có quyền giải trình và cung cấp bổ sung tài liệu.
Bước 4: Lập biên bản và kết luận kiểm tra
-
Ghi nhận nội dung đã kiểm tra
-
Xác định sai phạm (nếu có)
-
Đề xuất biện pháp xử lý
Bước 5: Thực hiện kết luận kiểm tra
Doanh nghiệp phải:
-
Khắc phục sai phạm
-
Nộp phạt (nếu có)
-
Báo cáo kết quả thực hiện
👉 Liên quan:
Xử phạt không nộp tờ khai thuế
Các nội dung doanh nghiệp thường bị kiểm tra
-
Đăng ký kinh doanh & công bố thông tin
-
Nghĩa vụ thuế
-
Hóa đơn, chứng từ
-
Lao động & BHXH
-
Ngành nghề kinh doanh có điều kiện
👉 Tham khảo:
Xử phạt sai mã ngành 2026
Quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp khi bị kiểm tra
Doanh nghiệp có quyền:
-
Yêu cầu xuất trình quyết định kiểm tra
-
Giải trình, cung cấp tài liệu
-
Khiếu nại nếu kiểm tra trái quy định
Doanh nghiệp có nghĩa vụ:
-
Hợp tác, cung cấp thông tin trung thực
-
Chấp hành kết luận kiểm tra
Cách chuẩn bị để tránh rủi ro khi bị kiểm tra
Doanh nghiệp nên:
-
Chuẩn hóa hồ sơ pháp lý
-
Rà soát nghĩa vụ thuế – BHXH
-
Kiểm tra lại ngành nghề, giấy phép con
-
Phân công người làm việc với đoàn kiểm tra
-
Lưu trữ hồ sơ khoa học
FAQ: Câu hỏi thường gặp
❓ Doanh nghiệp bị kiểm tra có phải lo lắng không?
Không, nếu tuân thủ đúng pháp luật và hồ sơ đầy đủ.
👉 Xem thêm: Trách nhiệm pháp lý của người đại diện
❓ Kiểm tra doanh nghiệp có báo trước không?
Phần lớn có báo trước, trừ trường hợp kiểm tra đột xuất.
❓ Doanh nghiệp có thể từ chối kiểm tra không?
Không, nếu kiểm tra đúng thẩm quyền và đúng quy định.
❓ Kiểm tra có dẫn đến tạm ngừng hoạt động không?
Có thể, nếu phát hiện vi phạm nghiêm trọng.
👉 Liên quan: Trường hợp bị tạm ngừng bắt buộc
Kết luận
Kiểm tra doanh nghiệp là hoạt động quản lý nhà nước bình thường, nhưng có thể trở thành rủi ro lớn nếu doanh nghiệp không hiểu rõ quy trình, quyền và nghĩa vụ của mình. Việc chủ động chuẩn bị hồ sơ, tuân thủ pháp luật và xử lý kịp thời các sai sót là chìa khóa giúp doanh nghiệp vượt qua kiểm tra an toàn.
👉 Cần hỗ trợ rà soát pháp lý – chuẩn bị hồ sơ – làm việc với cơ quan kiểm tra?
Tường An Law đồng hành đúng luật – chủ động – an toàn pháp lý.
📞 Hotline: 0856.52.0000
