Trách nhiệm pháp lý của người đại diện theo pháp luật
Giới thiệu
Trong cơ cấu doanh nghiệp, người đại diện theo pháp luật giữ vai trò đặc biệt quan trọng, là cá nhân nhân danh doanh nghiệp xác lập, thực hiện giao dịch và chịu trách nhiệm trước pháp luật. Tuy nhiên, không ít người đại diện chưa hiểu đầy đủ phạm vi trách nhiệm pháp lý, dẫn đến rủi ro cá nhân về dân sự, hành chính, thậm chí hình sự.
👉 Xem thêm:
Quy định về người đại diện pháp luật
Bài viết này phân tích trách nhiệm pháp lý của người đại diện, các rủi ro thường gặp và cách hạn chế trách nhiệm đúng luật.
Người đại diện theo pháp luật là ai?
Người đại diện theo pháp luật là cá nhân:
-
Đại diện cho doanh nghiệp thực hiện quyền, nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch
-
Đại diện cho doanh nghiệp trước cơ quan nhà nước, tòa án, đối tác
-
Được ghi nhận trên Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp
📌 Doanh nghiệp có thể có một hoặc nhiều người đại diện, nhưng mỗi người đều chịu trách nhiệm trong phạm vi quyền hạn của mình.
Trách nhiệm pháp lý của người đại diện trong hoạt động doanh nghiệp
1. Trách nhiệm trong giao dịch dân sự, thương mại
Người đại diện chịu trách nhiệm:
-
Ký kết hợp đồng đúng thẩm quyền
-
Đảm bảo giao dịch phù hợp điều lệ và pháp luật
-
Tránh lạm quyền hoặc vượt quá phạm vi được giao
📌 Ký vượt thẩm quyền có thể dẫn đến trách nhiệm cá nhân.
👉 Liên quan:
Tư vấn hợp đồng
2. Trách nhiệm về quản trị và điều hành
Bao gồm:
-
Tổ chức hoạt động doanh nghiệp đúng pháp luật
-
Thực hiện nghị quyết, quyết định của chủ sở hữu/HĐTV/HĐQT
-
Đảm bảo doanh nghiệp tuân thủ quy định pháp lý
👉 Xem thêm:
Sau khi có GPKD – 7 việc doanh nghiệp phải làm ngay
3. Trách nhiệm về thuế và tài chính
Người đại diện có trách nhiệm:
-
Kê khai, nộp thuế đúng hạn
-
Ký hồ sơ thuế, báo cáo tài chính
-
Phối hợp khi cơ quan thuế kiểm tra
📌 Vi phạm có thể bị xử phạt hành chính hoặc cưỡng chế.
👉 Tham khảo:
Xử phạt không nộp tờ khai thuế
4. Trách nhiệm trong việc công bố và cập nhật thông tin doanh nghiệp
Người đại diện phải đảm bảo:
-
Thông tin đăng ký doanh nghiệp chính xác
-
Thực hiện thay đổi đúng thời hạn
-
Công bố thông tin theo quy định
👉 Liên quan:
Thay đổi đăng ký kinh doanh
Trách nhiệm pháp lý khi doanh nghiệp vi phạm
Trách nhiệm hành chính
-
Bị xử phạt do vi phạm thuế, hóa đơn, lao động
-
Bị xử phạt do không tuân thủ thủ tục pháp lý
Trách nhiệm dân sự
-
Bồi thường thiệt hại cho doanh nghiệp hoặc bên thứ ba
-
Chịu trách nhiệm liên đới nếu gây thiệt hại
Trách nhiệm hình sự (trường hợp nghiêm trọng)
-
Trốn thuế
-
Lừa đảo, gian lận
-
Cố ý làm trái quy định pháp luật
📌 Không phải mọi vi phạm của doanh nghiệp đều làm phát sinh trách nhiệm hình sự, nhưng người đại diện là đối tượng bị xem xét đầu tiên.
Trách nhiệm của người đại diện khi doanh nghiệp ngừng hoặc giải thể
Người đại diện phải:
-
Hoàn thành nghĩa vụ thuế
-
Thanh toán các khoản nợ
-
Thực hiện thủ tục tạm ngừng hoặc giải thể đúng luật
👉 Liên quan:
Nghĩa vụ thuế trước khi giải thể
Cách hạn chế rủi ro pháp lý cho người đại diện
Người đại diện nên:
-
Hiểu rõ phạm vi quyền hạn
-
Không ký kết vượt thẩm quyền
-
Lưu trữ đầy đủ hồ sơ pháp lý
-
Phân quyền rõ ràng bằng văn bản
-
Thường xuyên rà soát tuân thủ pháp luật
👉 Gợi ý:
Thay đổi người đại diện pháp luật
FAQ: Câu hỏi thường gặp
❓ Người đại diện có chịu trách nhiệm bằng tài sản cá nhân không?
Có thể, nếu vi phạm pháp luật hoặc gây thiệt hại do lỗi cá nhân.
👉 Tham khảo: Chuyển nhượng phần vốn góp
❓ Có thể ủy quyền để giảm trách nhiệm không?
Có thể ủy quyền thực hiện công việc, nhưng không loại trừ hoàn toàn trách nhiệm pháp lý.
👉 Xem thêm: Ủy quyền thay đổi đăng ký kinh doanh
❓ Doanh nghiệp có nhiều người đại diện thì trách nhiệm phân chia thế nào?
Mỗi người chịu trách nhiệm trong phạm vi quyền hạn được giao, theo điều lệ.
❓ Khi thay đổi người đại diện, trách nhiệm cũ có chấm dứt không?
Không. Trách nhiệm phát sinh trong thời gian đảm nhiệm vẫn phải chịu.
👉 Liên quan: Thay đổi người đại diện pháp luật
Kết luận
Trách nhiệm pháp lý của người đại diện không chỉ là trách nhiệm thay mặt doanh nghiệp ký kết giấy tờ, mà còn bao gồm nghĩa vụ tuân thủ pháp luật, quản trị và xử lý rủi ro. Việc hiểu đúng và quản lý tốt trách nhiệm sẽ giúp người đại diện bảo vệ bản thân, bảo vệ doanh nghiệp và tránh rủi ro pháp lý nghiêm trọng.
👉 Cần hỗ trợ tư vấn trách nhiệm người đại diện – rà soát rủi ro pháp lý – chuẩn hóa quản trị doanh nghiệp?
Tường An Law đồng hành đúng luật – an toàn – bền vững.
📞 Hotline: 0856.52.0000
